In Belgie
De dwangsom is een gerechtelijk drukmiddel. De vrederechter gebruikt het om een partij te dwingen een niet-monetaire verplichting na te komen: werken uitvoeren, sleutels teruggeven, een verstoring beeidigen, een document leveren.
Ze verschilt van schadevergoeding: schadevergoeding compenseert een geleden nadeel, de dwangsom dwingt toekomstige uitvoering af. Beide kunnen zich cumuleren.
De dwangsom wordt vastgesteld als een bedrag per dag vertraging (of per overtreding). Voorbeeld: een verhuurder veroordeeld tot het uitvoeren van werken onder dwangsom van 50 EUR/dag. Als hij 30 dagen talmt, is hij 1 500 EUR verschuldigd bovenop de werkkost.
Concreet voorbeeld
Een huurder vat de rechter omdat zijn verhuurder weigert dringende werken uit te voeren (defecte ketel in de winter). De rechter veroordeelt de verhuurder tot vervanging van de ketel binnen 15 dagen, onder dwangsom van 75 EUR/dag vertraging. De verhuurder reageert op de 10e dag — hij vermijdt 375 EUR dwangsom.