Bemiddeling is niet verplicht maar aanbevolen
In Belgie is bemiddeling niet verplicht bij huurgeschillen. De huurder of verhuurder kan rechtstreeks de vrederechter inschakelen zonder voorafgaande bemiddeling. De rechter kan echter een gerechtelijke bemiddeling voorstellen aan de partijen tijdens de inleidende zitting.
Er bestaan twee types bemiddeling:
| Type | Initiatief | Kosten | Uitvoerbare kracht |
|---|---|---|---|
| Vrijwillige bemiddeling | De partijen | 500-1500 EUR (gedeeld) | Ja, na homologatie |
| Gerechtelijke bemiddeling | De vrederechter | Variabel | Ja, na homologatie |
| Verzoening | De vrederechter | Gratis | Ja, proces-verbaal |
Hoe verloopt een bemiddeling bij huurgeschillen
De bemiddeling volgt een gestructureerd proces:
- Keuze van de bemiddelaar: een erkende bemiddelaar door de Federale Bemiddelingscommissie wordt aangesteld
- Eerste sessie: de bemiddelaar legt de regels uit (vertrouwelijkheid, vrijwilligheid, neutraliteit)
- Uitwisselingen: elke partij legt haar standpunt voor — de bemiddelaar faciliteert het gesprek
- Onderhandeling: de bemiddelaar helpt de partijen een akkoord te vinden
- Akkoord: als de partijen het eens worden, wordt een schriftelijk akkoord opgesteld en ondertekend
- Homologatie: het akkoord kan door de vrederechter worden gehomologeerd voor uitvoerbare kracht
Alles wat tijdens de bemiddeling wordt gezegd, is strikt vertrouwelijk. Als de bemiddeling mislukt, kan geen enkele verklaring voor de rechter worden gebruikt. Het is een beschermde gespreksruimte.
Waarom bemiddeling verkiezen
Bemiddeling biedt meerdere voordelen ten opzichte van een gerechtelijke procedure:
- Snelheid: een bemiddeling slaagt in 1 tot 3 sessies (enkele weken), versus meerdere maanden voor een vonnis
- Lagere kosten: doorgaans goedkoper dan een contentieuse procedure met advocaat
- Controle over het resultaat: de partijen beslissen samen, de rechter legt niets op
- Behoud van de relatie: nuttig wanneer het huurcontract na het geschil doorloopt
- Succespercentage: ongeveer 70% van de bemiddelingen leidt tot een akkoord
Probeer eerst de gratis verzoening voor de vrederechter voordat u een betaalde bemiddeling overweegt. Als de verzoening mislukt, blijft bemiddeling een optie voor het contentieux.
Regionale bijzonderheden
Brussels Hoofdstedelijk Gewest
De ordonnantie van 27 juli 2017 moedigt bemiddeling aan bij Brusselse huurgeschillen. Meerdere gemeentelijke bemiddelingsdiensten zijn gratis beschikbaar via de Brusselse OCMW’s.
Waals Gewest
Het decreet van 15 maart 2018 bepaalt dat de rechter bemiddeling kan voorstellen in elk stadium van de procedure. De justitiehuizen bieden gratis of goedkope bemiddelingsdiensten aan.
Vlaams Gewest
Het Vlaams Woninghuurdecreet van 9 november 2018 maakt bemiddeling niet verplicht. De Justitiehuizen bieden een toegankelijke en betaalbare bemiddelingsdienst aan.
Gerechtelijk Wetboek, artikelen 1724 tot 1737 (bemiddeling). Wet van 21 februari 2005 tot wijziging van het Gerechtelijk Wetboek (bemiddeling).