Wie kan een beroep doen op het OCMW voor de huurwaarborg?

Iedereen die wettelijk in Belgie verblijft en niet over de financiele middelen beschikt om zijn huurwaarborg samen te stellen, kan de hulp van het OCMW van zijn gemeente aanvragen. Het is niet nodig leefloner te zijn: werknemers met een laag inkomen, studenten en personen in een tijdelijke precaire situatie kunnen eveneens een aanvraag indienen. Het OCMW beoordeelt elke situatie individueel.

Kan de verhuurder een huurwaarborg van het OCMW weigeren?

De verhuurder kan een door het OCMW samengestelde huurwaarborg niet wettelijk weigeren. De wet van 26 mei 2002 betreffende de maatschappelijke integratie voorziet dat het OCMW zich borg kan stellen voor de huurder. De OCMW-waarborg biedt dezelfde zekerheid als een klassieke bankwaarborg: bij huurschade kan de verhuurder een beroep doen op de waarborg via de gebruikelijke procedure.

Moet de huurder het OCMW terugbetalen voor de huurwaarborg?

Dat hangt af van de modaliteiten vastgelegd door het OCMW. In de meeste gevallen stort het OCMW de waarborg in de vorm van een sociale lening die de huurder in maandelijkse termijnen terugbetaalt. Het bedrag en de duur van de terugbetaling worden aangepast aan de financiele draagkracht van de huurder. Als de financiele situatie van de huurder geen enkele terugbetaling toelaat, kan het OCMW de waarborg volledig ten laste nemen.

Huurwaarborg via het OCMW: sociale hulp

Het OCMW en de huurwaarborg

Het Openbaar Centrum voor Maatschappelijk Welzijn (OCMW) speelt een essentiele rol in de toegang tot huisvesting in Belgie. Voor personen die niet over de nodige financiele middelen beschikken om hun huurwaarborg samen te stellen, kan het OCMW op verschillende manieren tussenbeide komen: rechtstreekse storting op een geblokkeerde rekening, bankwaarborg of borgstelling.

In Vlaanderen staat het OCMW in voor dezelfde opdrachten. De taken en de hulpmodaliteiten zijn gelijkaardig, hoewel het Vlaamse wettelijke kader (Woninghuurdecreet) een huurwaarborg tot 3 maanden huur voorziet in plaats van 2. Deze hulp kadert in de algemene opdracht van het OCMW om iedere persoon de mogelijkheid te bieden een leven te leiden dat beantwoordt aan de menselijke waardigheid, wat ook de toegang tot een degelijke woning omvat.

Toegangsvoorwaarden voor de hulp van het OCMW

De hulp van het OCMW voor de huurwaarborg is niet voorbehouden aan leefloners. De toegangsvoorwaarden zijn:

Basisvoorwaarden:

Wettelijk in Belgie verblijven
Ingeschreven zijn (of in procedure tot inschrijving) in een Belgische gemeente
Niet over de financiele middelen beschikken om de waarborg samen te stellen
Een woning gevonden hebben met een redelijke huurprijs in verhouding tot de inkomsten

Doelgroepen:

Leefloners
Werknemers met een laag inkomen
Werkzoekenden
Studenten in een precaire situatie
Personen in maatschappelijke re-integratie (na gevangenis, opvangcentrum)
Personen in een situatie van gezinsbreuk
Erkende vluchtelingen en begunstigden van subsidiaire bescherming

Beoordeling door het OCMW:

Het OCMW voert een sociaal onderzoek uit om de financiele situatie van de aanvrager te evalueren. Het houdt rekening met inkomsten, lasten, gezinssamenstelling en beschikbare middelen. De beslissing wordt genomen door de raad voor maatschappelijk welzijn binnen een termijn van maximaal 30 dagen.

Aanvraagprocedure bij het OCMW

Stap 1: Contact met het OCMW

De huurder neemt contact op met het OCMW van zijn woonplaats (of van de gemeente waar de toekomstige woning zich bevindt). Hij kan zich rechtstreeks aan het loket aanbieden of een afspraak maken.

Stap 2: Samenstelling van het dossier

Te verstrekken documenten:

Identiteitskaart of verblijfstitel
Kopie van het ondertekende huurcontract (of ontwerp van contract)
Inkomensbewijzen (loonfiches, werkloosheidsattest, leefloonbeslissing)
Gezinssamenstelling
Bankafschriften van de laatste 3 maanden

Stap 3: Sociaal onderzoek

Een maatschappelijk werker van het OCMW voert een gesprek en eventueel een huisbezoek uit. Hij evalueert de behoeften en de financiele draagkracht van de aanvrager.

Stap 4: Beslissing

De raad voor maatschappelijk welzijn van het OCMW beslist binnen een termijn van 30 dagen. De beslissing wordt per aangetekend schrijven meegedeeld. Bij weigering kan de aanvrager beroep instellen bij de arbeidsrechtbank binnen een termijn van 3 maanden.

Stap 5: Uitvoering

Als de aanvraag wordt aanvaard, stelt het OCMW de waarborg samen volgens de gekozen modaliteit (storting op geblokkeerde rekening, bankwaarborg of borgstelling).

Vormen van OCMW-waarborg

Het OCMW kan op verschillende manieren tussenbeide komen:

Vorm van waarborg	Beschrijving	Voordelen
Storting op geblokkeerde rekening	Het OCMW stort het bedrag op een rekening op naam van de huurder	Identiek aan een klassieke waarborg
Bankwaarborg	Het OCMW stelt zich borg bij de bank	Geen onmiddellijke verplaatsing van fondsen
Borgstelling	Het OCMW verbindt zich schriftelijk tot betaling bij schade	Eenvoudig en snel
Sociale lening	Het OCMW leent het bedrag aan de huurder die het zelf stort	Autonomie van de huurder

De meest gebruikelijke vorm is de rechtstreekse storting op een geblokkeerde rekening. Deze modaliteit is de eenvoudigste en meest transparante voor alle partijen.

De verhuurder kan een door het OCMW samengestelde waarborg niet weigeren. Als een verhuurder een huurder weigert omdat zijn waarborg van het OCMW komt, kan dat een discriminatie zijn, strafbaar krachtens de antidiscriminatiewet.

Terugbetaling van de waarborg aan het OCMW

De terugbetalingsmodaliteiten varieren naargelang de situatie van de huurder en het beleid van het OCMW:

Sociale lening met gespreide terugbetaling:

Dit is de meest voorkomende formule. De huurder betaalt het OCMW terug in mmaandelijkse termijnen aangepast aan zijn financiele draagkracht. Het bedrag van de termijnen wordt berekend in functie van de inkomsten en lasten van het gezin.

Voorbeeld: voor een waarborg van 1.500 euro kan het OCMW een terugbetaling van 50 euro per maand gedurende 30 maanden voorzien.

Volledige tenlasteneming:

Als de financiele situatie van de huurder geen enkele terugbetaling toelaat (zeer lage inkomsten, noodsituatie), kan het OCMW de volledige waarborg ten laste nemen zonder terugbetaling te vragen.

Terugbetaling bij het einde van het contract:

Wanneer de waarborg wordt vrijgegeven bij het einde van het contract, worden de fondsen terugbetaald aan het OCMW (en niet aan de huurder) als het OCMW het volledige bedrag heeft voorgeschoten. Als de huurder de lening gedeeltelijk of volledig heeft terugbetaald, recupereert hij het overeenkomstige deel.

Einde van het contract en OCMW-waarborg

Bij het einde van het contract is de vrijgaveprocedure identiek aan die van een klassieke waarborg:

Opstelling van de plaatsbeschrijving van uittrede
Akkoord van de partijen over het lot van de waarborg
Ondertekening van een vrijgavebrief
Vrijgave van de fondsen door de bank

Specifieke kenmerken OCMW:

Het OCMW wordt geinformeerd over het einde van het contract en de vrijgaveprocedure
Als huurschade wordt vastgesteld, kan de verhuurder een deel van de waarborg inhouden, ook als deze door het OCMW is samengesteld
Het OCMW kan tussenbeide komen om de belangen van de huurder te verdedigen bij een geschil
De vrijgegeven fondsen worden terugbetaald aan het OCMW als dit de waarborg heeft voorgeschoten

Gewestelijke specificiteiten van de OCMW-hulp:

Gewest	Instelling	Online toegang	Bijzonderheid
Brussel	OCMW van de gemeente	Afhankelijk van gemeente	Brussels Woningfonds als aanvulling
Wallonie	OCMW van de gemeente	Afhankelijk van gemeente	Renteloze lening van het Waals Woningfonds
Vlaanderen	OCMW van de gemeente	Afhankelijk van gemeente	Sociale hulp geintegreerd in het Woninghuurdecreet

Raadpleeg de pagina’s teruggavetermijn en problemen met de huurwaarborg voor problemen bij de teruggave. Als de verhuurder de waarborg onwettelijk op zijn eigen rekening heeft bewaard, kan het OCMW de huurder eveneens bijstaan in zijn stappen.