Wintermoratorium in Belgie: verbod op uitzetting in de winter

Het principe van het wintermoratorium

Het wintermoratorium is een periode waarin de fysieke uitvoering van uitzettingen van huurders wordt opgeschort. Het doel is te voorkomen dat personen zonder huisvesting terechtkomen tijdens de koudste maanden van het jaar.

In Belgie is het wintermoratorium een gewestelijke bevoegdheid. Het bestaat niet op federaal niveau, wat betekent dat de regels verschillen naargelang het Gewest waar de woning zich bevindt. Dit mechanisme van sociale bescherming staat los van de uitzettingsprocedure zelf, die normaal kan doorlopen tijdens het wintermoratorium.

Belangrijk punt: het wintermoratorium schort enkel de uitvoering van de uitzetting op (de fysieke evacuatie door de deurwaarder), niet de gerechtelijke procedure. De verhuurder kan zijn verzoek indienen, een vonnis verkrijgen en het laten betekenen tijdens het wintermoratorium — maar de deurwaarder kan niet tot de evacuatie overgaan voor het einde van de periode.

Verschillen tussen de drie Gewesten

In Vlaanderen: een feitelijke bescherming

Hoewel Vlaanderen niet over een wettelijk wintermoratorium beschikt, kennen de Vlaamse vrederechters vaak bijkomende termijnen van genade toe tijdens de winter, met name voor gezinnen met kinderen en kwetsbare personen. Dit is geen verbod op uitzetting, maar een frequente rechtspraktijk.

De uitzonderingen op het wintermoratorium

Het wintermoratorium is niet absoluut. De uitzetting kan plaatsvinden tijdens het wintermoratorium in de volgende gevallen:

Herhuisvesting van de huurder

Als de huurder is herhuisvest in een aangepaste woning (voorgesteld door het OCMW, een sociale dienst of de verhuurder zelf), kan de uitzetting worden uitgevoerd. De vervangende woning moet bewoonbaar zijn, aangepast aan de gezinssamenstelling en gelegen binnen een redelijke perimeter.

Ernstige onbewoonbaarheid

Als de woning een gevaar vormt voor de veiligheid of de gezondheid van de bewoners (instortingsgevaar, brand, vergiftiging), kan de evacuatie worden bevolen zelfs tijdens het wintermoratorium. Het gaat dan niet om een “uitzetting” in de strikte zin, maar om een veiligheidsmaatregel.

Bewoners zonder titel (naargelang het Gewest)

In Brussel geldt het wintermoratorium voor alle bewoners, inclusief krakers. In Wallonie zijn de modaliteiten soepeler voor bewoners zonder titel.

Wat kan de verhuurder doen tijdens het wintermoratorium?

Zelfs als de uitvoering is opgeschort, kan de verhuurder:

1. Een ingebrekestelling versturen aan de huurder
2. Een procedure inleiden voor het Vredegerecht
3. Een vonnis verkrijgen tot uitzetting
4. Het vonnis laten betekenen door de deurwaarder
5. De uitvoering voorbereiden voor de dag na het einde van het wintermoratorium (16 maart)

Het wintermoratorium is dus een pauze in de uitvoering, niet in de procedure. Een vooruitziende verhuurder start de procedure bij het begin van de winter zodat het vonnis klaar is voor uitvoering op 16 maart.

Raadpleeg onze gids over de uitzettingstermijnen om uw procedure te plannen.

Praktische tips

Voor de verhuurder

1. Start de procedure voor oktober — de wintermaanden bieden de mogelijkheid om het vonnis te verkrijgen zonder tijdverlies
2. Anticipeer op het einde van het wintermoratorium — stem af met de deurwaarder voor een snelle uitvoering op 16 maart
3. Overweeg een herhuisvestingsoplossing — het aanbieden van een aangepaste woning maakt het mogelijk het wintermoratorium te omzeilen
4. Blijf de huur opeisen — het wintermoratorium schort de financiele verplichtingen van de huurder niet op

Voor de huurder

1. Gebruik het wintermoratorium om een woning te zoeken — het uitstel is tijdelijk, niet onbeperkt
2. Contacteer het OCMW voor hulp bij herhuisvesting en schuldbemiddeling
3. Blijf uw huur betalen — de achterstallen stapelen zich op en verergeren uw situatie

Voor een conform huurcontract met opzegtermijn- en opzeggingsclausules aangepast aan uw Gewest, gebruik onze online huurcontractgenerator. Een software voor verhuurbeheer helpt u bij het plannen van de termijnen en het snel reageren bij achterstallige huur.