Squatteurs in Belgie : droits et procedure d'expulsion
Que faire face a des squatteurs in Belgie ? Procedure legale d'expulsion, loi anti-squat de 2017, droits du verhuurder et delais.
De anti-kraakwet in Belgie
De wet van 18 oktober 2017 heeft de bescherming van eigenaars tegen kraken in Belgie versterkt. Ze maakt de bezetting zonder recht noch titel van een onroerend goed strafbaar en vergemakkelijkt een snelle uitzetting.
Wat de wet zegt
| Element | Detail |
|---|---|
| Misdrijf | Bezetting zonder recht noch titel van een goed van een ander |
| Strafsanctie | 8 dagen tot 1 maand gevangenisstraf en/of boete |
| Snelle procedure | Verzoekschrift bij de vrederechter (72u-2 weken) |
| Strafrechtelijke procedure | Via de procureur des Konings |
Onderscheid tussen kraker en wanbetalende huurder
Een kraker is een persoon die een pand bezet zonder enige titel (geen huurcontract, geen overeenkomst). Een huurder die zijn huur niet betaalt is geen kraker: hij moet worden uitgezet via de klassieke procedure.
Uitzettingsprocedures
Burgerlijke procedure (vrederechter)
De meest gebruikelijke weg:
- De bezetting vaststellen (foto’s, deurwaardersverslag)
- Een verzoekschrift indienen bij de vrederechter
- Zitting in urgentie (doorgaans binnen 8 dagen)
- Uitzettingsvonnis met uitvoeringstermijn (vaak onmiddellijk)
- Uitvoering door een gerechtsdeurwaarder bijgestaan door de politie
Strafrechtelijke procedure (procureur)
Sneller maar afhankelijk van de bereidheid van het parket:
- Klacht neerleggen bij de politie
- De procureur beveelt de uitzetting binnen 8 dagen
- De politie voert het bevel van de procureur uit
Vergelijking van de termijnen
| Procedure | Gemiddelde termijn | Kosten |
|---|---|---|
| Burgerlijk (vrederechter) | 2-4 weken | 500-1 500 EUR |
| Strafrechtelijk (procureur) | 3-10 dagen | Gratis (klacht) |
| Kort geding (extreme urgentie) | 24-48u | 800-2 000 EUR |
Rechten van de eigenaar
Wat de eigenaar wel mag doen
- Klacht neerleggen bij de politie
- Een deurwaardersverslag laten opstellen
- De vrederechter in urgentie inschakelen
- Schadevergoeding vorderen
Wat de eigenaar NIET mag doen
- Zelf de sloten vervangen
- Water of elektriciteit afsluiten
- De bezittingen van de krakers verwijderen
- De bewoners intimideren of bedreigen
Zelfs tegenover krakers mag de eigenaar niet eigenhandig optreden. Eigenrichting is een misdrijf dat zich tegen de eigenaar kan keren voor de rechtbank.
Schadevergoeding
De eigenaar kan een vergoeding vorderen voor:
- De gederfde huur tijdens de illegale bezetting
- De aan het pand aangebrachte beschadigingen
- De procedurekosten (deurwaarder, advocaat)
Preventie van kraken
Preventieve maatregelen
- Laat een pand niet te lang leegstaan
- Installeer een alarm- of bewakingssysteem
- Controleer regelmatig de toegangspunten (deuren, ramen)
- Onderhoud de buitenkant van het pand (gazon gemaaid, brievenbus geleegd)
- Laat de post ophalen door een vertrouwde buur
Bij langdurige leegstand
Als het pand langere tijd leeg moet staan:
- Vertrouw het toe aan een tijdelijke beheersorganisatie
- Overweeg een precaire bewonersovereenkomst
- Sluit een verzekering af die het kraakrisico dekt
Na de uitzetting
Beveilig het pand onmiddellijk (slotvervanging, herstelling van toegangspunten). Stel een plaatsbeschrijving van de schade op en voer de herstellingen uit vooraleer het pand opnieuw te verhuren.