Discrimination au logement : ce qui est interdit
Discrimination au logement in Belgie : criteres interdits, sanctions, bonnes pratiques pour le verhuurder et recours pour le candidat huurder.
De verboden discriminatiecriteria
De Belgische wet van 10 mei 2007 ter bestrijding van bepaalde vormen van discriminatie is volledig van toepassing op de huurmarkt. De eigenaar mag een kandidaat niet weigeren op basis van:
| Verboden criterium | Voorbeelden |
|---|---|
| Afkomst / nationaliteit | Een buitenlandse kandidaat weigeren |
| Vermeend ras / huidskleur | Weigeren op basis van uiterlijk |
| Leeftijd | Een te jonge of te oude kandidaat weigeren |
| Geslacht / gender | Een alleenstaande vrouw / man weigeren |
| Seksuele orientatie | Een homoseksueel koppel weigeren |
| Burgerlijke staat | Een alleenstaande of gescheiden persoon weigeren |
| Handicap | Een persoon met beperkte mobiliteit weigeren |
| Gezondheidstoestand | Een medisch attest vragen |
| Vermogen | Een kandidaat met OCMW-steun of werkloosheid weigeren |
| Religieuze overtuiging | Weigeren op basis van religie |
| Politieke overtuiging | Weigeren op basis van meningen |
| Gezinssituatie | Een gezin met kinderen weigeren |
De indirecte discriminatie is eveneens verboden: een ogenschijnlijk neutraal criterium dat een beschermde groep disproportioneel benadeelt (voorbeeld: een vast contract eisen sluit de facto zelfstandigen en bepaalde nationaliteiten uit).
Sancties
| Type sanctie | Detail |
|---|---|
| Burgerlijk | Schadevergoeding (tot 1 300 EUR forfaitair) |
| Strafrechtelijk | Boete van 50 tot 1 000 EUR + gevangenisstraf (1 maand tot 1 jaar) |
| Unia | Rechtsvordering namens de kandidaat |
| Gewestelijk | Bijkomende administratieve boetes |
De bewijslast is gedeeld: als de kandidaat elementen aanbrengt die een discriminatie suggereren (praktijktests, correspondentie), is het aan de eigenaar om te bewijzen dat zijn weigering op objectieve en niet-discriminerende criteria berust.
Unia (Interfederaal Gelijkekansencentrum) voert regelmatig praktijktests uit: twee fictieve identieke kandidaten die alleen op een beschermd criterium verschillen, contacteren de eigenaar. Als de behandeling verschilt, is de discriminatie vastgesteld.
Unia en bepaalde verenigingen voeren praktijktests uit in de drie Gewesten. Eigenaars worden zonder hun medeweten getest via fictieve kandidaturen. Pas altijd dezelfde objectieve criteria toe op alle kandidaten.
Goede praktijken voor de eigenaar
1. Bepaal uw criteria voor de bezoeken. Solvabiliteit (ratio huur/inkomsten max 1/3), volledigheid van het dossier, referenties. Deze criteria moeten voor iedereen dezelfde zijn.
2. Gebruik een gestandaardiseerd formulier. Overhandig hetzelfde kandidatuurformulier aan alle bezoekers. Raadpleeg onze gids over het kandidatuursdossier.
3. Stel geen verboden vragen. Geen vragen over afkomst, religie, gezondheidstoestand, gezinssituatie (behalve het aantal bewoners voor de grootte van de woning).
4. Bewaar de dossiers. Bewaar de dossiers van niet-weerhouden kandidaten gedurende 6 maanden. Bij een klacht kunt u aantonen dat uw keuze objectief was.
5. Beoordeel het dossier, niet de persoon. De beslissing moet gebaseerd zijn op de stukken van het dossier (de solvabiliteit controleren), niet op indrukken tijdens het bezoek.
Verhaalsmogelijkheden voor de gediscrimineerde kandidaat
Een kandidaat die meent slachtoffer te zijn van discriminatie kan:
| Verhaalsmogelijkheid | Termijn | Kosten |
|---|---|---|
| Melding bij Unia | Geen strikte termijn | Gratis |
| De vrederechter vatten | 1 jaar (verjaring) | Beperkt (vereenvoudigde procedure) |
| Strafklacht indienen | 1 jaar | Gratis |
| Collectieve vordering (via vereniging) | Variabel | Gratis (via Unia of vereniging) |
Unia biedt een gratis bemiddelingsdienst aan. Als de bemiddeling mislukt, kan Unia namens de kandidaat in rechte optreden.
Voor de eigenaar is de beste bescherming een transparant, gedocumenteerd selectieproces gebaseerd op objectieve criteria. Een online huurcontract en een software voor verhuurbeheer helpen u uw aanpak te professionaliseren.