De huurder mag de elektronische handtekening vrij weigeren
Ja, de huurder mag de elektronische handtekening van een huurcontract weigeren. Geen enkele Belgische wet verplicht een partij om elektronisch te ondertekenen. De eIDAS-verordening erkent de geldigheid van de elektronische handtekening maar schept geen verplichting om die te gebruiken. De verhuurder moet een handgeschreven alternatief aanbieden.
Het fundamentele beginsel in het contractenrecht is de wilsvrijheid. De ondertekening is een wilsuiting die niet in een bepaalde vorm kan worden opgelegd. Dat de elektronische handtekening wettelijk is in Belgie betekent niet dat ze verplicht is.
In de praktijk biedt de gekwalificeerde elektronische handtekening (via itsme of eID-kaart) dezelfde juridische zekerheid als de handgeschreven handtekening. Maar dit technologisch comfort kan niet eenzijdig door de verhuurder worden opgelegd.
Rechten en plichten van de partijen
| Aspect | Verhuurder | Huurder |
|---|---|---|
| Elektronische handtekening voorstellen | Ja | — |
| Elektronische handtekening weigeren | Ja | Ja |
| Handgeschreven handtekening eisen | Ja | Ja |
| Ondertekening van het contract weigeren | Nee (kwade trouw) | Nee (kwade trouw) |
De weigering van de elektronische handtekening is geen reden tot verbreking van de onderhandelingen. De verhuurder kan het sluiten van het contract niet afhankelijk maken van de aanvaarding van de elektronische handtekening, want dat zou een onrechtmatig beding zijn.
Als de huurder de elektronische handtekening weigert, stel dan een ontmoeting voor om handgeschreven te ondertekenen. Voorzie evenveel kopijen van het huurcontract als ondertekenaars, plus een voor de registratie.
Alternatieven voor de elektronische handtekening
Drie wijzen van ondertekening zijn juridisch geldig in Belgie:
- Handgeschreven handtekening — de traditionele methode, elke partij ondertekent fysiek elke pagina van het huurcontract
- Gekwalificeerde elektronische handtekening — via itsme of eID-kaart, juridisch gelijkwaardig aan de handgeschreven handtekening volgens de eIDAS-verordening
- Geavanceerde elektronische handtekening — tussenliggend niveau, geldig maar met een geringere bewijskracht
Handgeschreven handtekening = gekwalificeerde elektronische handtekening (eIDAS art. 25.2). Beide hebben dezelfde juridische waarde en worden aanvaard door de vrederechter.
Ongeacht de gekozen wijze moet het ondertekende huurcontract vervolgens binnen 2 maanden geregistreerd worden bij de FOD Financien via MyRent.
Regionale bijzonderheden
Brussels Hoofdstedelijk Gewest
De ordonnantie van 27 juli 2017 schrijft geen bepaalde wijze van ondertekening voor. Het belangrijkste is dat beide partijen het huurcontract en de bijlagen ondertekenen. Het MyRent-platform aanvaardt zowel elektronisch als handgeschreven ondertekende contracten.
Waals Gewest
Het decreet van 15 maart 2018 vereist een schriftelijk huurcontract maar specificeert niet de wijze van ondertekening. Beide vormen worden aanvaard voor registratie en voor de Waalse rechtbanken.
Vlaams Gewest
Het Vlaams Woninghuurdecreet van 9 november 2018 is neutraal wat betreft de wijze van ondertekening. Vlaanderen moedigt digitalisering aan maar legt die niet op. Het huurcontract kan handgeschreven of elektronisch ondertekend worden.
Verordening (EU) nr. 910/2014 (eIDAS), art. 25 — Wet van 21 juli 2016 (Belgisch kader voor de elektronische handtekening). De gekwalificeerde elektronische handtekening heeft dezelfde juridische waarde als de handgeschreven handtekening.