Intergenerationele verhuur in Belgie: wettelijk kader en voordelen
Het juridische kader van intergenerationeel wonen in Belgie. Concept, toepasselijk huurcontract, fiscale voordelen, gewestelijke steun en toepassingsvoorwaarden in Wallonie, Brussel en Vlaanderen.
Het concept van intergenerationeel wonen in Belgie
Intergenerationeel wonen berust op een eenvoudig idee: personen van verschillende generaties laten samenwonen in eenzelfde woning of gebouw, tot wederzijds voordeel. De oudere geniet van een geruststellende aanwezigheid en een aanvullend inkomen. De jongere krijgt toegang tot een betaalbare woning.
In Belgie neemt dit concept meerdere vormen aan:
- De kangoeroewoning: een oudere stelt een deel van zijn woning ter beschikking (verdieping, bijgebouw, ingerichte afhankelijkheid)
- De intergenerationele samenwoning: een oudere biedt een kamer aan een student of jonge werknemer
- Het intergenerationele gebouw: een vastgoedproject ontworpen om leeftijden te mengen (sociale of private woningen)
Geconfronteerd met de vergrijzing en de wooncrisis moedigen de drie Belgische gewesten intergenerationeel wonen actief aan. Wallonie heeft al in 2016 wetgeving aangenomen. Brussel en Vlaanderen volgen met eigen regelingen.
Voor verhuurders die een intergenerationele woning willen opzetten, is de eerste stap het wettelijk kader van hun gewest en het te gebruiken type huurcontract begrijpen. Ontdek onze contractgenerator voor de klassieke formules.
Het wettelijk kader per gewest
Wallonie: het kangoeroedecreet
Wallonie is het meest geavanceerde gewest inzake intergenerationeel wonen. Het decreet van 28 april 2016 definieert de “kangoeroewoning” en legt de voorwaarden vast:
- De onthaler (eigenaar of huurder) moet ouder zijn dan 65 jaar
- De onthaalde kan van elke leeftijd zijn
- De hoofdwoning mag structureel niet worden opgedeeld
- Geen bouwvergunning nodig (onder voorwaarden)
- De huisvestingsovereenkomst is geen huurcontract in strikte zin
Brussels Hoofdstedelijk Gewest
Brussel beschikt nog niet over een specifiek kader voor intergenerationeel wonen. De bestaande formules vallen onder het gemeen recht:
- Als de oudere een kamer ter beschikking stelt: samenwoninghuurcontract of precaire bezettingsovereenkomst
- Als een deel van de woning wordt ingericht als onafhankelijke eenheid: woninghuurcontract + bouwvergunning
Vlaanderen
Vlaanderen heeft in 2021 het concept “zorgwonen” ingevoerd. Dit systeem staat toe een subsidiaire wooneenheid te creeren in een bestaand eigendom, voor een oudere of zorgbehoevende persoon, zonder bouwvergunning als:
- De eenheid niet meer dan 1/3 van de oppervlakte van de hoofdwoning bedraagt
- De begunstigde een oudere of zorgbehoevende persoon is
- De eenheid geen aparte ingang heeft op de openbare weg
| Gewest | Specifiek kader | Bouwvergunning | Minimumleeftijd onthaler |
|---|---|---|---|
| Wallonie | Kangoeroedecreet (2016) | Neen (onder voorwaarden) | 65 jaar |
| Brussel | Gemeen recht | Ja (bij structurele werkzaamheden) | Geen |
| Vlaanderen | Zorgwonen (2021) | Neen (onder voorwaarden) | Geen (maar zorgcriteria) |
Welk huurcontract voor intergenerationeel wonen
Het type huurcontract hangt af van de gekozen formule en het gewest.
Huisvestingsovereenkomst (Wallonie)
In Wallonie is de kangoeroewoning niet onderworpen aan de huurwetgeving. De partijen ondertekenen een huisvestingsovereenkomst die vastlegt:
- De duur van het samenwonen
- De financiele bijdrage van de onthaalde (huur of diensten)
- De gedeelde en private ruimtes
- De voorwaarden voor beeindiging van de overeenkomst
Woninghuurcontract
Als de ter beschikking gestelde eenheid onafhankelijk is (eigen ingang, keuken, sanitair), is het een woninghuurcontract dat van toepassing is, met alle wettelijke beschermingen (duur van 9 jaar, huurwaarborg, registratie).
Samenwoninghuurcontract
Als de oudere en de jongere gemeenschappelijke ruimtes delen (keuken, woonkamer), is een samenwoninghuurcontract de geschikte formule. Elke bewoner tekent een afzonderlijk huurcontract met de verhuurder.
Zelfs in Wallonie waar de huisvestingsovereenkomst geen huurcontract is, stel altijd een schriftelijk document op dat de rechten en verplichtingen van elke partij preciseert. Het ontbreken van een schriftelijke overeenkomst is de eerste bron van conflicten bij intergenerationeel wonen.
Voordelen en gewestelijke steun
Voordelen voor de oudere
- Aanvullend inkomen (huur of diensten)
- Geruststellende aanwezigheid (veiligheid, gezelschap)
- Praktische hulp (boodschappen, tuinwerk, technologie)
- Langer thuis blijven wonen
Voordelen voor de jongere
- Huurprijs onder de markt (vaak 30 tot 50 % lager)
- Kwaliteitswoning (huis met tuin in plaats van studio)
- Sociaal en intergenerationeel contact
Gewestelijke steun
| Gewest | Beschikbare steun |
|---|---|
| Wallonie | Premie voor aanpassing van de woning (om de kangoeroeëenheid in te richten) |
| Brussel | Geen specifieke steun (subsidies aan intermediaire vzw’s) |
| Vlaanderen | Zorgwonen: geen bijkomende onroerende voorheffing als criteria gerespecteerd |
Fiscale impact
- Onroerende voorheffing: ongewijzigd als geen kadastrale opsplitsing
- Inkomstenbelasting: de ontvangen huur is belastbaar (geherwaardeerd kadastraal inkomen als huurder natuurlijke persoon)
- Uitkeringen van de oudere: controleer de impact op de IGO (Inkomensgarantie voor Ouderen) — een huurinkomen kan het bedrag van de uitkering verminderen
Conclusie: een formule met toekomst om te omkadren
Intergenerationeel wonen beantwoordt aan twee grote uitdagingen van de Belgische samenleving: de vergrijzing en het tekort aan betaalbare woningen. Wallonie heeft de weg getoond met het kangoeroedecreet, maar de andere gewesten volgen.
Essentieel om te onthouden:
- Wallonie biedt het meest uitgewerkte kader met het kangoeroedecreet (2016)
- Brussel en Vlaanderen kaderen deze formules geleidelijk in
- Het toepasselijke huurcontract hangt af van de onafhankelijkheid van de ter beschikking gestelde eenheid
- De fiscale impact is beperkt als de woning niet kadastraal wordt opgesplitst
- Een schriftelijke overeenkomst is onmisbaar, zelfs buiten het kader van het huurcontract
Om uw huurregeling te formaliseren, gebruik onze contractgenerator en ontdek ons platform voor beheer om de betalingen en de vervaldata op te volgen.
Veelgestelde vragen
-
Intergenerationeel wonen duidt op een woning gedeeld door personen van verschillende generaties, doorgaans een oudere en een jonge volwassene. In Belgie neemt het vaak de vorm aan van een 'kangoeroewoning': een oudere stelt een deel van zijn woning (verdieping, bijgebouw) ter beschikking van een jongere, in ruil voor een verlaagde huur en/of diensten (boodschappen, gezelschap, klusjes).
-
In Wallonie staat een decreet van 2016 de kangoeroewoning toe zonder bouwvergunning, op voorwaarde dat de hoofdwoning structureel niet wordt opgedeeld en de onthaler ouder is dan 65 jaar. In Brussel en Vlaanderen zijn de regels strenger en kan een vergunning nodig zijn als de werkzaamheden de structuur van het gebouw wijzigen.
-
Neen, zolang de woning niet officieel wordt opgesplitst in twee afzonderlijke kadastrale eenheden. Als de kangoeroewoning wordt beschouwd als een bijgebouw van de hoofdwoning (geen apart meter, geen onafhankelijke ingang), blijft het kadastraal inkomen ongewijzigd. Als een afzonderlijke eenheid wordt gecreeerd, wordt een nieuw kadastraal inkomen vastgesteld met een bijkomende onroerende voorheffing.
Beheer al uw huurcontracten in een tool
Huurcontract genereren, MyRent registratie, betalingsopvolging, digitale plaatsbeschrijving. 14 dagen gratis proefperiode.